Halkalar.com

2. Aristotales : El-Farabi

El-Farabi, gerçek Aristo?yu tanıdı ve felsefenin geliÅŸme yolunu aristotelesçilik tarafına çevirmeyi amaç edindi. Onun çeÅŸitli yorumcular tarafından ileri sürülen mistik katmanlardan Yunan düşünürlerin öğretisini serbest bırakmayı baÅŸardığını söylemek gerekir. Ona henüz hayattayken ortadoÄŸuda ?Ä°kinci Aristo? adını vermeleri bir tesadüf deÄŸildir…

 

FARABi (870-950) Türk-islam düşünürü… Ä°slam disiplini içinde yetiÅŸmiÅŸ Türk düşünürlerinin en büyüğüdür.

Aristoteles mantığına dayanan usçu bir metafizik oluÅŸturmuÅŸtur. Amacı, Aristoteles’i, biraz da Plotinos’un yardımıyla, Ä°slam diniyle uzlaÅŸtırmaktı… Bununla da yetinmemiÅŸ, Ä°slam dinini de bilimle uzlaÅŸtırmaya çalışmıştır.

Önceleri Türkistan’da kadılık yaptı, sonra kendini büsbütün felsefeye verdi. Anadili olan Türkçe kadar Arapça, Farsça, Süryanice ve Yunanca biliyordu. Aynı zamanda hekim ve müzikçiydi. Yüzden çok kitap yazmış; Aristoteles, Platon, Zenon, Plotinos gibi Yunan düşünürlerini yorumlamış, bunların görüşlerine kendi görüşlerini katmıştır.

Ä°bni Sina ve Ä°bni Rüşd, onun manevi öğrencileridir, ama Farabi’nin ünü onlar kadar yayılamamıştır. (Orhan HançerlioÄŸlu)

Farabi’nin felsefesi özetle ÅŸudur: Ä°slam felsefesine zihinciliÄŸi getirmekle kalmamış, bu felsefenin ilk kez kapılarını açan da kendisi olmuÅŸtur. O, metafiziÄŸe mantık yoluyle ulaÅŸmış, Ä°slam diniyle felsefe arasında sıkı bir iliÅŸki kurmuÅŸtur. (Cemil Sena)